Ha\u0142as w hali produkcyjnej rzadko pojawia si\u0119 z jednego \u017ar\u00f3d\u0142a. Najcz\u0119\u015bciej sk\u0142ada si\u0119 z wielu powtarzalnych d\u017awi\u0119k\u00f3w: uderze\u0144 detali o prowadnice, pracy przeno\u015bnik\u00f3w, toczenia rolek, drga\u0144 konstrukcji, zsyp\u00f3w, kontaktu metalu z metalem, ruchu w\u00f3zk\u00f3w i pracy maszyn. Ka\u017cdy z tych d\u017awi\u0119k\u00f3w mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 drobny, ale razem tworz\u0105 \u015brodowisko, kt\u00f3re obci\u0105\u017ca pracownik\u00f3w, utrudnia komunikacj\u0119 i zwi\u0119ksza zm\u0119czenie podczas zmiany.<\/p>\n\n\n\n
W zak\u0142adach produkcyjnych ha\u0142as traktuje si\u0119 cz\u0119sto jako nieunikniony koszt pracy maszyn. Tymczasem cz\u0119\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017cna ograniczy\u0107 bez du\u017cej przebudowy linii. Jednym ze sposob\u00f3w jest zast\u0105pienie stalowych element\u00f3w uderzeniowych, rolek transportowych, odboj\u00f3w lub prowadnic elementami wykonanymi z elastomer\u00f3w, zw\u0142aszcza poliuretanu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Stal jest wytrzyma\u0142a, odporna na du\u017ce obci\u0105\u017cenia i powszechnie stosowana w konstrukcjach przemys\u0142owych. Ma jednak jedn\u0105 cech\u0119, kt\u00f3ra wobec ha\u0142asu nie dzia\u0142a korzystnie: bardzo s\u0142abo t\u0142umi energi\u0119 uderzenia.<\/p>\n\n\n\n Gdy detal uderza w stalow\u0105 prowadnic\u0119, zsuwa si\u0119 po stalowym zsypie albo przemieszcza po metalowych rolkach, energia kontaktu zamienia si\u0119 w d\u017awi\u0119k i drgania. Im wi\u0119ksza masa elementu, wi\u0119ksza pr\u0119dko\u015b\u0107 ruchu i twardsza powierzchnia styku, tym bardziej s\u0142yszalny efekt.<\/p>\n\n\n\n Elastomery, takie jak poliuretan, zachowuj\u0105 si\u0119 inaczej ni\u017c stal. Pod wp\u0142ywem nacisku uginaj\u0105 si\u0119, poch\u0142aniaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 energii i ograniczaj\u0105 gwa\u0142towno\u015b\u0107 kontaktu. Dzi\u0119ki temu uderzenie nie ma tak ostrego, metalicznego charakteru.<\/p>\n\n\n\n Wymiana stalowego elementu na poliuretanowy mo\u017ce zmniejszy\u0107 ha\u0142as na kilka sposob\u00f3w. Po pierwsze, ogranicza d\u017awi\u0119k powstaj\u0105cy w chwili kontaktu<\/strong>. Po drugie, redukuje drgania przekazywane na konstrukcj\u0119 maszyny<\/strong>. Po trzecie, stabilizuje ruch detalu lub \u0142adunku<\/strong>, poniewa\u017c powierzchnia z elastomeru lepiej \u201eprzyjmuje\u201d kontakt ni\u017c twarda stal.<\/p>\n\n\n\n Dotyczy to mi\u0119dzy innymi rolek transportowych, odbojnik\u00f3w, k\u00f3\u0142, tulei<\/a>, ok\u0142adzin, listew prowadz\u0105cych, zgarniaczy i element\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych miejsca uderze\u0144. W ka\u017cdej z tych aplikacji poliuretan mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 nie tylko funkcj\u0119 ochronn\u0105, ale tak\u017ce akustyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Im bli\u017cej \u017ar\u00f3d\u0142a ha\u0142asu zostanie zastosowany materia\u0142 t\u0142umi\u0105cy, tym wi\u0119ksza szansa na zauwa\u017caln\u0105 popraw\u0119 komfortu pracy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przeno\u015bniki rolkowe s\u0105 cz\u0119stym \u017ar\u00f3d\u0142em ha\u0142asu w halach produkcyjnych, magazynach i centrach logistycznych. D\u017awi\u0119k powstaje podczas toczenia \u0142adunku, kontaktu detalu z rolk\u0105, drga\u0144 uk\u0142adu oraz pracy samych \u0142o\u017cysk i osi.<\/p>\n\n\n\n Stalowe rolki dobrze znosz\u0105 obci\u0105\u017cenia, ale przy transporcie twardych detali mog\u0105 powodowa\u0107 wysoki poziom d\u017awi\u0119ku. Szczeg\u00f3lnie dotyczy to element\u00f3w metalowych, profili, pojemnik\u00f3w, palet, blach, odlew\u00f3w i cz\u0119\u015bci o nieregularnej powierzchni.<\/p>\n\n\n\n Zastosowanie rolek z warstw\u0105 poliuretanu<\/a> zmienia charakter kontaktu. \u0141adunek nie uderza bezpo\u015brednio o stal, a jego ruch jest \u0142agodniejszy. Poliuretan redukuje odg\u0142os toczenia, ogranicza drgania i chroni transportowany materia\u0142 przed obiciami.<\/p>\n\n\n\n W liniach, w kt\u00f3rych detal przemieszcza si\u0119 przez wiele godzin dziennie, nawet umiarkowana redukcja ha\u0142asu na jednej sekcji mo\u017ce wyra\u017anie poprawi\u0107 warunki pracy przy ca\u0142ym stanowisku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dodatkow\u0105 korzy\u015bci\u0105 jest ochrona powierzchni detalu. Tam, gdzie stalowa rolka mog\u0142aby powodowa\u0107 rysy, wgniecenia lub punktowe uszkodzenia, poliuretan zapewnia \u0142agodniejszy kontakt. To wa\u017cne przy transporcie cz\u0119\u015bci malowanych, lakierowanych, obrobionych lub gotowych do monta\u017cu.<\/p>\n\n\n\n Drug\u0105 grup\u0105 zastosowa\u0144 s\u0105 elementy nara\u017cone na uderzenia. Mog\u0105 to by\u0107 odboje<\/a>, ograniczniki, gniazda odk\u0142adcze, zderzaki, zako\u0144czenia tor\u00f3w transportowych, miejsca zatrzymania detalu, punkty odk\u0142adania komponent\u00f3w albo powierzchnie, na kt\u00f3re regularnie spada materia\u0142.<\/p>\n\n\n\n W wersji stalowej takie elementy s\u0105 trwa\u0142e, ale g\u0142o\u015bne. Ka\u017cde uderzenie tworzy impuls akustyczny i przenosi energi\u0119 na konstrukcj\u0119. W przypadku pracy seryjnej problem narasta, poniewa\u017c d\u017awi\u0119k powtarza si\u0119 setki lub tysi\u0105ce razy na zmian\u0119.<\/p>\n\n\n\n Poliuretan dzia\u0142a jak warstwa przejmuj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 energii uderzenia. Ogranicza ostro\u015b\u0107 kontaktu, zmniejsza odbicie detalu i redukuje drgania. Przy odpowiednim doborze twardo\u015bci mo\u017ce jednocze\u015bnie chroni\u0107 maszyn\u0119, detal i operatora pracuj\u0105cego w pobli\u017cu.<\/p>\n\n\n\n Wymiana stalowego odboju na element poliuretanowy mo\u017ce zmieni\u0107 nie tylko poziom ha\u0142asu, ale tak\u017ce charakter d\u017awi\u0119ku: z ostrego, metalicznego uderzenia na kr\u00f3tszy i mniej uci\u0105\u017cliwy odg\u0142os kontaktu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W ocenie ha\u0142asu cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o decybelach, ale komfort pracy nie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od liczby pokazanej przez miernik. Znaczenie ma tak\u017ce rodzaj d\u017awi\u0119ku, jego powtarzalno\u015b\u0107, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, czas ekspozycji i mo\u017cliwo\u015b\u0107 komunikacji mi\u0119dzy pracownikami.<\/p>\n\n\n\n Nag\u0142e, impulsowe d\u017awi\u0119ki s\u0105 szczeg\u00f3lnie obci\u0105\u017caj\u0105ce. Operator mo\u017ce przyzwyczai\u0107 si\u0119 do sta\u0142ego szumu maszyny, ale seria metalicznych uderze\u0144 przez ca\u0142\u0105 zmian\u0119 b\u0119dzie powodowa\u0107 wi\u0119ksze zm\u0119czenie, rozdra\u017cnienie i spadek koncentracji.<\/p>\n\n\n\n Z punktu widzenia BHP ograniczenie ha\u0142asu u \u017ar\u00f3d\u0142a jest korzystniejsze ni\u017c poleganie wy\u0142\u0105cznie na ochronnikach s\u0142uchu. Ochronniki s\u0105 potrzebne tam, gdzie wymagaj\u0105 tego pomiary i ocena ryzyka, ale nie rozwi\u0105zuj\u0105 wszystkich problem\u00f3w. Mog\u0105 utrudnia\u0107 komunikacj\u0119, odbi\u00f3r sygna\u0142\u00f3w ostrzegawczych i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 na stanowisku.<\/p>\n\n\n\n Elementy z elastomer\u00f3w pomagaj\u0105 ograniczy\u0107 ha\u0142as tam, gdzie powstaje, zamiast jedynie odcina\u0107 pracownika od skutk\u00f3w jego dzia\u0142ania.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dla inspektor\u00f3w BHP ma to szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c redukcja ha\u0142asu mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na ocen\u0119 warunk\u00f3w pracy, komfort operator\u00f3w, organizacj\u0119 stanowisk oraz dob\u00f3r \u015brodk\u00f3w ochrony indywidualnej.<\/p>\n\n\n\n Nie ka\u017cdy poliuretan b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 tak samo. Materia\u0142 zbyt mi\u0119kki mo\u017ce nadmiernie si\u0119 odkszta\u0142ca\u0107, szybciej zu\u017cywa\u0107 lub utrudnia\u0107 p\u0142ynny transport. Materia\u0142 zbyt twardy mo\u017ce nie zapewni\u0107 oczekiwanego t\u0142umienia i b\u0119dzie zachowywa\u0142 si\u0119 podobnie do tworzywa o wysokiej sztywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Dlatego przy doborze elementu trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 obci\u0105\u017cenie, pr\u0119dko\u015b\u0107 pracy, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 uderze\u0144, mas\u0119 detalu, temperatur\u0119, obecno\u015b\u0107 olej\u00f3w lub smar\u00f3w, wymagania dotycz\u0105ce \u015bcierania oraz dopuszczalne odkszta\u0142cenie.<\/p>\n\n\n\n W rolkach transportowych wa\u017cne s\u0105 tak\u017ce \u015brednica, grubo\u015b\u0107 warstwy poliuretanu, typ \u0142o\u017cyskowania, osiowo\u015b\u0107 i spos\u00f3b mocowania. W odbojach oraz elementach uderzeniowych liczy si\u0119 powierzchnia kontaktu, energia uderzenia i miejsce monta\u017cu.<\/p>\n\n\n\n Redukcja ha\u0142asu nie polega na prostym zast\u0105pieniu stali dowolnym elastomerem. Efekt zale\u017cy od w\u0142a\u015bciwego doboru materia\u0142u i geometrii elementu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Audyt ha\u0142asu warto zacz\u0105\u0107 od miejsc, w kt\u00f3rych dochodzi do powtarzalnego kontaktu twardych powierzchni. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n Nie zawsze trzeba przebudowywa\u0107 ca\u0142\u0105 lini\u0119. Czasem wystarczy wskaza\u0107 kilka najbardziej uci\u0105\u017cliwych punkt\u00f3w i dobra\u0107 do nich elementy t\u0142umi\u0105ce. W zak\u0142adach produkcyjnych cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie te lokalne zmiany przynosz\u0105 najlepszy stosunek efektu do nak\u0142adu.<\/p>\n\n\n\n Przy redukcji ha\u0142asu pojawia si\u0119 naturalne pytanie: czy element bardziej elastyczny b\u0119dzie wystarczaj\u0105co trwa\u0142y? W przypadku poliuretanu odpowied\u017a zale\u017cy od w\u0142a\u015bciwego doboru materia\u0142u, ale sam materia\u0142 bardzo dobrze sprawdza si\u0119 w zastosowaniach nara\u017conych na \u015bcieranie, nacisk i powtarzalny kontakt.<\/p>\n\n\n\n Poliuretan \u0142\u0105czy elastyczno\u015b\u0107 z wysok\u0105 odporno\u015bci\u0105 mechaniczn\u0105. Mo\u017ce t\u0142umi\u0107 uderzenia, a jednocze\u015bnie zachowywa\u0107 kszta\u0142t i wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 pod obci\u0105\u017ceniem. To odr\u00f3\u017cnia go od rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re s\u0105 mi\u0119kkie, ale szybko si\u0119 niszcz\u0105.<\/p>\n\n\n\nDlaczego stalowe elementy generuj\u0105 tak du\u017co ha\u0142asu?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Jak elastomery ograniczaj\u0105 ha\u0142as?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Rolki transportowe: mniej ha\u0142asu przy ruchu ci\u0105g\u0142ym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Elementy uderzeniowe: mniej stuk\u00f3w, mniej drga\u0144<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Ha\u0142as a BHP: nie tylko decybele<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Dob\u00f3r poliuretanu: twardo\u015b\u0107 decyduje o efekcie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Gdzie najcz\u0119\u015bciej warto szuka\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 ha\u0142asu?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n
Co z trwa\u0142o\u015bci\u0105 element\u00f3w poliuretanowych?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n